Bill De Veroveraar

Rik Van Bruggen

(dit artikel verscheen oorspronkelijk in De Morgen)

Wat is de wekelijke betekenis van Microsofts opzienbarende investering in het noodlijdende Apple?

Begin Augustus was het zover: de ganse IT-sector had wekenlang op voorhand uitgekeken naar de nakende MacWorld-conferentie in Boston. Steve Jobs himself - de beroemde stichter van het noodlijdende Apple die sinds enige tijd weer het roer in handen heeft - zou dan uitpakken met een hele resem nieuwtjes die eindelijk wat rust moesten doen weerkeren in het fel belaagde bedrijf. Maar niemand had wat werkelijk gebeurde ooit verwacht.

Apple kent al jaar en dag een haat-liefde verhouding met software-producent Microsoft. Apple had ongetwijfeld lange tijd superieure hard- en software, maar slaagde er toch niet in om de computerdesktop te beheersen. Die was - en is - onwrikbaar in handen van het Windows/Intel (Wintel)-kartel. Gevolg: Apple wist niet meer zo vernieuwend te zijn als voorheen, en geraakte in de problemen. Al meer dan een jaar deden geruchten van een nakend faillissement de ronde. Er moest echt wel iets veranderen, en Steve Jobs ging daarvoor zorgen. Op die zonnige zomerdag in Boston, predikt Jobs - een heilige voor Mac-fanaten - als volgt: "We need to let go of some things here. We need to let go of the idea that for Apple to win, Microsoft has to lose." "We moeten het verleden loslaten. We moeten het idee loslaten dat Microsoft dient te verliezen om Apple te laten winnen."

Zijn woorden zijn nog niet koud, of een andere guru verschijnt per satelietverbinding in beeld: Bill Gates. De Microsoft-baas kondigt met veel vertoon aan dat zijn bedrijf 150 miljoen dollar zal investeren in Apple. Gates belooft tevens plechtig dat Microsoft het Apple Macintosh-platform zal blijven ondersteunen met toekomstige versies van MS-Office. Een - zacht uitgedrukt - erg opzienbarende mededeling, die door het talrijke publiek van Apple-fanaten op gefluit en boe-geroep wordt onthaald.

De weldoener

Toegegeven, Apple kan die gulle gift en de bijgaande belofte goed gebruiken. In één klap wordt het vertrouwen van heel wat analisten en beursspeculanten hersteld. Maar wat impliceert Gates’ strategische investering in werkelijkheid?

In de eerste plaats koopt hij een participatie in een concurrent - alhoewel. De Wintels hebben al zo’n overweldigend marktoverwicht, dat je je kan afvragen of het nog wel echt nodig was om die concurrent uit te schakelen. Merk trouwens ook op dat die 150 miljoen dollar een echte peulschil is voor Microsoft: niet zo lang geleden namen ze een participatie in een onooglijk exotisch internet-bedrijfje, WebTV, ter waarde van zomaar eventjes 450 miljoen dollar.

In de tweede plaats zet Gates hiermee (een van) zijn aartsvijand(en) een serieuze hak. Oracle-baas Larry Ellison had immers al weken op voorhand aangekondigd dat hij een deal had gesloten met Apple, en dat hij Apple na zijn aanstelling in het directiecomité wel even uit het slop zou helpen. Dat doet ie dus niet. Gates, en niet Ellison, is de witte ridder geworden. Hiermee geeft hij Ellison een psychologische pandoering die nazindert in de ganse NC/NetPC-discussie die de twee heren al geruime tijd voeren.

Monopolie of niet?

In de derde plaats zorgt Gates uiteraard ook voor zijn eigen winkel. Microsoft zit immers in een vervelend parket. In de Verenigde Staten bestaat er iets als een anti-kartel-wetgeving, die ervoor moet zorgen dat monopolieposities niet kunnen gehandhaafd blijven. En Microsoft heeft vandaag haast een de facto monopolie: de concurrentie op de desktop-markt is miniem, klanten kunnen hoogstens nog kiezen tussen twee besturingssystemen, allebei van Microsoft: Windows 95 of Windows NT Workstation.

Microsoft riskeert opgesplitst te worden in verschillende autonome en concurrerende eenheden, net zoals Uncle Sam dat ooit met telefoongigant AT&T gedaan heeft. En Bill Gates wil dat uiteraard niet laten gebeuren. Dus wat doet hij: hij geeft een peulschil aan het noodlijdende Apple, en hoopt stilletjes dat Apple er daarmee bovenop geraakt. Van hem mag Apple gerust nog wat Macs verkopen, zodat Microsoft geen 100% maar een 97% monopolie krijgt. Het marktaandeel van Apple op de Amerikaanse markt is immers teruggelopen tot een insignificante drie procent. De Amerikaanse overheid kan Microsoft daarna niet meer betichten van het in de weg staan van de vrije concurrentie.

Het slachtoffer: de klant

Resultaat: een verschrikkelijk intrige, waar niemand nog aan uit kan. Zelfs al zou de Amerikaanse overheid willen ingrijpen, dan nog blijft de kans erg klein dat ze ooit ten volle Gates’ machtsspel kan vatten. Microsoft blijft de klanten opzadelen met volgens sommigen schandalige monopolierentes. Als Gates het zich kan permitteren om keer op keer opnieuw andere bedrijven op te kopen of te steunen, dan betekent dat volgens nogal wat waarnemers dat Microsoft te veel winst maakt. Het is nog maar de vraag of de Amerikaanse overheid ook tot die conclusie zal komen. Waarnemers die de informatica-industrie goed kennen, menen dat Gates’ zoveelse meesterzet wel eens succesvol zou kunnen zijn. De opsplitsing van Microsoft lijkt nog niet voor morgen te zullen zijn.

Nog meer nieuws

Hier volgt binnenkort nog meer nieuws, als deze TEST ok uitvalt.