Snelheid providers elke week gemeten

Johan Zwiekhorst en Jozef Schildermans

Het leek ons een leuk idee om de Belgische Internetproviders continu en zoveel mogelijk volautomatisch te testen, om wekelijks betrouwbare snelheidsresultaten in Clickx te kunnen tonen. Dit initiatief van Clickx, opgezet in samenwerking met Data TestLab, draaide begin 1998 proef. Vanaf Clickx 64 publiceren we elke week een staalkaart van de Internet-snelheid in België.

Tot dusver deden we hooguit twee keer per jaar een Internet-aanbieder (ISP) test. Het kost telkens behoorlijk wat manuren om die testen allemaal uit te voeren en de resultaten in tabellen te stoppen. Het lag dus eigenlijk voor de hand eens na te denken over een automatisering van dit geheel. We besloten ons te beperken tot de zes marktleiders (in alfabetische volgorde): CompuServe, Ping, Planet Internet, Skynet, United Callers en UUnet. Technisch zou het trouwens perfect mogelijk zijn om àlle ISP's te testen, maar dan zou het budget wel de pan uitrijzen.

testprocedure
Elke ISP heeft meerdere inbelpunten. Na de herindeling van de tarifering door Belgacom zijn de gebieden waarin telefoonverkeer tegen zonaal tarief mogelijk is, flink vergroot. Bijgevolg selecteerden we vijf Vlaamse telefoonzones waarvan de kans groot is dat de gemiddelde Clickx-lezer ermee werkt: 014 (Herentals, voor Limburg), 02 (Brussel), 03 (Antwerpen), 056 (Kortrijk, voor West-Vlaanderen) en 09 (Gent, voor Oost-Vlaanderen). We voeren testen uit met elk van deze inbelpunten voor alle ISP's (CompuServe had als enige geen inbelpunt zonder meerprijs beschikbaar in 014, dus daarvan vind je geen resultaten terug). Elke test wordt driemaal uitgevoerd: 's morgens vanaf 7 uur, 's middags vanaf 12 uur en 's avonds vanaf 20 uur. Dat doen we vier keer per week: dinsdag, woensdag, zaterdag en zondag. In totaal moet dus 6 x 5 x 4 x 3 = 360 keer uitgebeld worden voor een wekelijkse test, als we tenminste direct de eerste keer binnenraken. In totaal proberen we drie keer om een correct werkende Internetverbinding tot stand te brengen, daarna geven we het op voor die testsessie.
Net zoals bij de vroegere zesmaandelijkse ISP-test bepalen we de snelheid van een verbinding door te pingen naar zes bestemmingen en te meten hoe lang het antwoord uitblijft. We houden bovendien ook bij hoeveel procent van de verstuurde pakketten verloren gaat tijdens zo'n testsessie. Het is immers best mogelijk dat de gemiddelde pingtijd op een gegeven moment erg laag ligt, maar als er bijvoorbeeld meer dan 60% pakketverlies optreedt heb je daar niet veel aan. We kozen de volgende zes sites uit om naar te pingen: in ons eigen land Data TestLab en Ad Valvas, in Nederland Ilse (Internet Index van Nederland), voor Europa AltaVista Noord-Europa (gelokaliseerd in Zweden), aan de Amerikaanse oostkust de zoekmachine Yahoo en tenslotte in het westen van Midden-Amerika de site die iedereen kent maar nooit bezoekt: Playboy.
De opdracht ping verifieert verbindingen naar een andere computer of computers op een TCP/IP-netwerk zoals Internet. Ping zendt ICMP (Internet Control Message Protocol) echo-pakketten naar de computer en wacht op de echo-antwoordpakketten. Voor onze snelheidstest laten we ping pakketten van 512 bytes versturen. In een logfile wordt bijgehouden hoe lang het duurt (in milliseconden) voordat er een antwoord terugkomt. Naar elk adres wordt vijftien keer gepingd en na afloop kijken we na voor hoeveel van die vijftien keer er een antwoord terugkwam. Dat levert ons een gemiddelde wachttijd per pakket op, plus het percentage pakketten waarop geen antwoord terugkwam (het pakketverlies). Op een week tijd verzamelen we aldus 2.160 pingtijden en evenveel percentages pakketverlies.

testopstelling
Het bleek onder Windows 95 niet mogelijk om een foutloos en volledig automatisch werkende procedure te ontwikkelen om automatisch alle inbelpunten van alle providers op te bellen en dan de pingtest naar alle bestemmingen uit te voeren. Manueel geen enkel probleem, maar automatisch (dus zonder menselijke tussenkomst) bleek dit niet te doen. Bijgevolg installeerden we OS/2 Warp 4. Dat besturingssysteem heeft net zoals de later uitgekomen Windows 95 OSR2 standaard alles aan boord om te internetten en zowat alles kan ook vanuit batchopdrachten bediend worden. De PPP-uitbelmodule bleek weliswaar vanuit een batchbestand oproepbaar te zijn, maar je moet dan wel alle mogelijke gegevens altijd meegeven: hij kan ze dan niet uit een configuratiebestand lezen. Dat vonden we te omslachtig en dus maakten we gebruik van een Deense shareware-uitbelmodule voor PPP en SLIP, die InJoy heet. InJoy kan ook vanuit batchbestanden aangeroepen worden, maar kan gegevens over providers en inbelpunten netjes in een configuratiebestand bewaren. Let wel: InJoy is een OS/2-programma en kan dus niet voor Windows 95 gebruikt worden.
Dit draait allemaal zonder menselijke tussenkomst. Toen dat alles eenmaal geïnstalleerd en getest was, konden we de Dell OptiPlex 466/MXV (486DX/66 met 28 MB RAM) die we voor deze test in gebruik namen, in een hoekje zetten en scherm, toetsenbord en muis weghalen. Alle testen worden volautomatisch uitgevoerd en eenmaal per week schrijft het systeem de resultaten in tabelvorm op een diskette. Als modem kozen we de Golden Bullet E336RVP. Die kwam immers als beste uit de modemtest die je eerder in Clickx 45 kon lezen. Je merkt dat er geen poging gedaan wordt om verbindingen op 56K te bekomen: we besloten het bij 33k6 te houden omdat de overgrote meerderheid van de mensen hiermee werkt en er op dit ogenblik sowieso nog geen goed werkend 56K-systeem beschikbaar is, wel twee met elkaar incompatibele systemen die niet de volle snelheid halen (die systemen zijn X2 van 3Com/USRobotics en K56flex en Rockwell).

testresultaten
Elke week vind je in Clickx de testresultaten van de ISP-test van die week. Hoe kleiner de pingtijd, hoe sneller de verbinding. Per provider worden de gemiddelde waarden van die week in een staafgrafiek uitgedrukt. In een kleiner lettertype vind je de waarde voor elk inbelpunt, evenals gemiddelden voor de ochtend, de middag en de avond, maar we hebben er ook eentje voor het weekend bijgezet. Daarnaast zie je ook de evolutie van de voorgaande week.
Verder zullen we maandelijks uitgebreider ingaan op de snelheidsevolutie van Internet in België en bepaalde aspecten uit de verzamelde cijfers lichten. Zo zullen we dan ook het belang van het pakketverlies nader bekijken. Details kunnen we nu nog niet geven, want het is ook voor ons een verrassing welke evoluties er op langere termijn uit onze Provider Monitor tevoorschijn zullen komen. Onze halfjaarlijkse ISP-test zal ook op basis van de Provider Monitor worden uitgevoerd. Nadere details daarover later, wanneer de eerste ISP-test verschijnt volgens de nieuwe methode.

websites met snelheidtesten
Er zijn op het web een paar sites te vinden met snelheidstesten van providers. Een voorbeeld is de site van Belhost met pingtijden naar alle Belgische ISP's toe. Laat je vooral niet misleiden: dit soort informatie toont gewoonlijk alleen hoe snel de verbinding van de tester naar een andere ISP toe is en dat heeft niets te maken met de snelheid van zo'n ISP zelf. Zo'n test vertrekt immers van een verkeerde premisse: de tester veronderstelt dat zijn verbindingen perfect zijn en dat als zijn ping naar een ISP een lange wachttijd oplevert, dat die ISP dan traag is. Dat klopt dus niet.
Data TestLab meet de werkelijke snelheid van een ISP en dat gaat maar op één manier. Wij sluiten eerst een (betaald) abonnement af, nemen dan contact op met de ISP en pingen vandaar uit een aantal standaardbestemmingen. De ISP weet niet wanneer en waar er door ons wordt getest en kan de resultaten dus niet beïnvloeden.
Belhost heeft onlangs zijn test-website bijgewerkt en beweert nu dat de testpings gebeuren vanuit een site in de westelijke Verenigde Staten. Er wordt niet bijgezegd waar en Belhost laat zijn eigen site niet pingen vanuit die Amerikaanse testbasis. Bijgevolg moeten we concluderen dat onze manier van testen correcter is. Wij kunnen zoveel sites pingen als we maar willen en we doen het langs de Belgische providers om. Zo krijgen we dus een beeld dat overeenkomt met wat er werkelijk gebeurt als je een abonnement afsluit bij een provider en zo het Internet opgaat.

bestemmingssites voor de test

Data TestLab
http://www.datatestlab.com
Ad Valvas
http://www.advalvas.be
Ilse
http://www.ilse.nl
Alta Vista Noord-Europa
http://www.altavista.telia.com
Yahoo
http://www.yahoo.com
Playboy
http://www.playboy.com

geteste Internetproviders
CompuServe
http://world.compuserve.com
Ping
http://www.ping.be
Planet Internet
http://www.planetinternet.be
Skynet
http://www.skynet.be
United Callers
http://www.unicall.be
UUnet
http://www.uunet.be
Belhost
http://test.belhost.be